Het is december 1881, Warschau. Kerstmis en Chanoeka in de sneeuw. Twee feesten in dezelfde tijd, allebei een lichtfeest, van twee geloofsgroepen in het hart van Warschau die elkaar niet begrepen, dat kon niet goed gaan. En dat ging het ook niet. Het explodeerde zelfs. En het begon nota bene in de Heilig Kruis Kerk. Tijdens de kerstnacht. En Chanoeka.

Pennsylvania hebben we niet bereikt, nee. Op het kerkhof der illusies ligt het. Een utopie was het. En ook nog eens opa’s utopie. Hoewel hij er volgens mij geen idee van had waar het lag, had opa er een diep verlangen naar Pennsylvania als het ‘Nieuwe Beloofde Land’ en een basale kennis van de Engelse taal in westers schrift aan overgehouden.’ ‘Als we hier eenmaal verjaagd worden,’ was zijn overtuiging, ‘moeten jullie naar Pennsylvania. Daar ligt een uitgestrekt Woodland van veertigduizend Engelse mijlen groot aan de Delaware River. Eindeloos veel ruimte en niemand die je vraagt wat voor geloof je aanhangt. Iedereen is er welkom. Zeker vakmensen als je vader. Kleermakers, daar hebben ze behoefte aan. Ikzelf ben te oud. Voor mij is Pennsylvania te ver.

Maar niet voor jullie. Als ik eenmaal dood en begraven ben, moeten jullie in Pennsylvania een nieuw leven opbouwen. Niet in Warschau. Niet hier. Polen is een ballingsoord. Hier is armoede en vooral kou en een winter lang sneeuw. Naar Pennsylvania moeten jullie.’

Pennsylvania inkijk

Recensie:

‘Uittenhout is een verteller die er in slaagt je helemaal op te nemen in zijn  intrigerende en meeslepende verhaal. Stilistisch balanceert Uittenhout tussen rauw realisme en lyrische observatie. Beelden zijn zintuiglijk en confronterend; feiten dienen emoties, waardoor de roman een emotionele waarheid krijgt. Binnen zijn oeuvre sluit Pennsylvania naadloos aan bij eerdere werken over migratie, macht en de kleine mens. Er zijn geen helden of verlossende ideologieën, alleen individuen die zich staande proberen te houden tegen historische krachten.’

Jan Stoel, Boekenkrant.com